Bir sanatçı profilinde neye bakmalısınız?
Bir profili açtınız ve sevdiğiniz şarkıyı gördünüz. Bu iyi bir başlangıçtır; fakat sahne hakkında tek başına yeterli fikir vermez. Stüdyo kaydında beğendiğiniz bir sanatçı, düğünde ya da kalabalık bir açık hava etkinliğinde bambaşka bir program sunabilir. Mümkünse yakın zamanda çekilmiş canlı görüntülere bakın. Telefonla kaydedilmiş sade bir düğün videosu, bazen profesyonel bir klipten daha çok şey anlatır. Seyirci şarkılara katılıyor mu, sanatçı davetlilerle iletişim kuruyor mu, programın temposu nasıl ilerliyor? Bunları görmek seçiminizi kolaylaştırır. Videonun nerede çekildiği de önemlidir. Düğün hazırlıyorsanız düğün sahnesine, şirket yemeği planlıyorsanız benzer bir davetteki performansa bakın. Büyük bir festival kaydı, birkaç yüz kişilik kapalı salon için doğru örnek olmayabilir. Bir de ekip meselesi var. İzlediğiniz videoda sanatçının arkasında sekiz müzisyen bulunabilir; size sunulan program ise daha küçük bir kadroyla hazırlanmış olabilir. Görüntüdeki orkestra ile teklif edilen ekibin aynı olup olmadığını baştan sormanız sonradan yaşanabilecek hayal kırıklığını önler.
Müzik türünün adını bilmiyorsanız geceyi tarif edin
“Ne tür müzik istiyorsunuz?” sorusuna kesin bir cevap verememeniz sorun değildir. Bazen gecenin nasıl başlamasını ve nasıl bitmesini istediğinizi anlatmanız, bir müzik türü söylemenizden daha açıklayıcı olur. Örneğin mesajınıza şunu yazabilirsiniz: “Yemek sırasında misafirler birbirini duyabilsin. İlerleyen saatlerde tempo biraz yükselsin, isteyenler dansa katılsın.” Dini veya kültürel bir program içinse şöyle bir tarif yeterli olabilir: “Ailelerin ve çocukların katılacağı bir gece düşünüyoruz. İlahi dinlemek istiyoruz; aralarda şiir ve kısa sohbet de olabilir.” Sevdiğiniz birkaç parçayı örnek gösterebilirsiniz. İstemediğiniz şeyleri de yazın. “Karadeniz müziğini seviyoruz ama gecenin tamamı horonla geçmesin” demeniz, uzun bir tür listesi hazırlamanızdan çok daha fazla işe yarar.
Özellikle beklediğiniz bir şarkı varsa baştan konuşun
İlk dansınızı belirli bir şarkıyla yapmak isteyebilirsiniz. Sanatçının o eserle tanınıyor olması, parçanın her sahnede söylendiği anlamına gelmez. Üstelik canlı okunacak şarkının süresi, düzenlemesi veya giriş bölümü sizin dinlediğiniz kayıttan farklı olabilir. Şarkının ilk dansta, gelin-damat girişinde ya da gecenin başka bir anında söylenmesi sizin için önemliyse bunu sanatçı seçildikten sonra değil, ilk görüşmeler sırasında sorun. Aynı konu Kürtçe, Zazaca, Arapça ve yöresel eserler için de geçerlidir. Bir videoda duyduğunuz parça sanatçının güncel sahne repertuvarında bulunmayabilir. Dinlemek istediğiniz eserleri yazarsanız o program için hazırlanıp hazırlanamayacağı öğrenilebilir. Sahnede şiir, sohbet veya sunum bölümü de olacaksa bunu ayrıca anlatın. Böylece yalnızca sanatçının o gün boş olup olmadığı değil, hayal ettiğiniz programı sunup sunamayacağı da konuşulmuş olur.
Aynı sanatçı her etkinlikte aynı görevi üstlenmez
Sanatçı seçerken yalnız müzik türüne değil, sanatçının programdaki yerine de bakmak gerekir. Bir isim düğünde üç şarkılık sürpriz yapabilir, şirket gecesinde ana sahneyi üstlenebilir ya da festivalde çok daha geniş bir dinleyiciye seslenebilir. Süre ve seyirci değiştiğinde aranan sahne de değişir.
Düğün ve özel davetlerde
Kısa bir sürprizle yaklaşık bir saatlik ana sahne aynı hazırlığı gerektirmez. Sanatçının ne zaman çıkacağını, o sırada yemek servisinin devam edip etmeyeceğini ve davetlilerin programa nasıl katılmasını istediğinizi düşünün. Misafirlerin çoğu gençlerden oluşuyorsa başka, farklı yaş gruplarının bir arada bulunduğu aile düğününde başka bir repertuvar karşılık bulabilir. Çiftin sevdiği şarkılar elbette önemlidir; ancak salondaki insanların ne dinlemekten hoşlanacağı da gecenin havasını belirler.
Şirket gecelerinde
Şirket programlarında sahne saati bazen kâğıt üzerinde kaldığı gibi ilerlemez. Yönetici konuşması uzar, ödül bölümü beklenenden geç biter veya yemek servisi aksar. Saat 22.00 için konuşulan sahne, önceki bölümler uzarsa 22.40’a kalabilir. Bu yüzden sanatçıdan önce yapılacak bölümleri de anlatın. Çalışanların eğlenmesi için düzenlenen bir geceyle müşterilerin ve iş ortaklarının ağırlandığı yemekli davet aynı sahne havasını istemeyebilir. Davetlilerin kimlerden oluştuğu, isim seçerken tahmini kişi sayısı kadar değerlidir.
Festival, belediye ve üniversite programlarında
Bir üniversite şenliğinde seyircinin büyük kısmı öğrencilerden oluşabilir. Belediye programına ise çocuklu aileler, gençler ve ileri yaştaki misafirler birlikte gelebilir. Kalabalığın büyüklüğü kadar kimlerden oluştuğu da önem taşır. Etkinliğin halka açık, biletli veya yalnızca davetlilere özel olduğunu ilk mesajınızda yazın. Sanatçının adı ya da görseli afişte kullanılacaksa bunu da en başta söyleyin; duyurunun nasıl yapılacağı sanatçı tarafıyla ayrıca netleştirilir.
Ramazan ve kültür programlarında
“Ramazan programı” herkes için aynı içeriği ifade etmez. Bir etkinlikte sade bir ilahi dinletisi düşünülürken başka bir gecede ezgi, şiir, sohbet ve tasavvuf müziği bir arada istenebilir. Aklınızdaki akışı birkaç cümleyle anlatmanız yeterlidir. Yalnızca dinlemeye dayalı sakin bir program mı istiyorsunuz, yoksa seyircinin de zaman zaman katılacağı daha canlı bir bölüm mü düşünüyorsunuz? Bu ayrım, bakılacak sanatçı ve grupları değiştirir.
Birkaç isim arasında kaldığınızda önce neye bakmalısınız?
Önce tarihi netleştirin. Gün değişmeyecekse bunu açıkça yazın. Etkinliği iki farklı cumartesi gününden birinde yapabiliyorsanız her iki tarihi de paylaşın. Bazen yalnızca birkaç günlük esneklik, değerlendirilebilecek isim sayısını ciddi biçimde artırır. Sonra tekliflerin aynı program için hazırlanıp hazırlanmadığına bakın. Biri kalabalık bir müzisyen kadrosuyla, diğeri daha küçük bir ekiple geliyor olabilir. Bir sanatçı gecenin tamamına yakınını üstlenirken diğeri kısa bir konuk performansı sunabilir. Sanatçı ücretleri sabit bir liste gibi düşünülmemelidir. Aynı isim için tarih, şehir, sahne süresi ve gelecek ekip değiştiğinde teklif de değişebilir. Yaklaşık bir bütçe aralığınız varsa paylaşın; bu rakamın yalnızca sahne için mi, yoksa yol ve diğer hazırlıklarla birlikte mi ayrıldığını da yazın. Böylece bütçenizin dışında kalan seçeneklerle boşuna zaman kaybetmezsiniz. İlk tercihinizin tarihi dolu çıkarsa başa dönmek zorunda değilsiniz. Nasıl bir müzik istediğiniz, davetlilerin kimlerden oluştuğu ve gecenin nasıl ilerlemesini beklediğiniz biliniyorsa benzer sahne sunan başka isimler araştırılabilir.
İlk mesajınıza ne yazmanız yeterli?
Bize ulaşmak için etkinliğin bütün ayrıntılarını tamamlamanızı beklemiyoruz. Bildiğiniz bilgileri yazın; henüz belli olmayanları da açıkça söyleyin. İlk görüşmede şu bilgiler işimize yarar:
- Etkinlik tarihi ve varsa değerlendirebileceğiniz diğer günler
- Şehir ve seçildiyse mekânın adı
- Mekânın açık mı kapalı mı olduğu
- Düğün, şirket gecesi, festival, üniversite etkinliği ya da Ramazan programı gibi etkinliğin türü
- Programın halka açık, biletli veya davetlilere özel olduğu
- Tahmini katılımcı sayısı ve davetlilerin genel yaş aralığı
- Düşündüğünüz sanatçı, sevdiğiniz müzikler veya özellikle istediğiniz şarkılar
- Kısa bir konuk performansı mı, yoksa gecenin ana sahnesini mi istediğiniz
- Yaklaşık sahne saati ve düşündüğünüz program süresi
- Paylaşmak isterseniz ayırdığınız bütçe aralığı
Bunları bir teklif formu düzeninde yazmanız şart değildir. Günlük bir mesajla başlayabilirsiniz: “Merhaba, ekimin ikinci ya da üçüncü cumartesi günü Bursa’da bir şirket yemeğimiz olacak. Yaklaşık 450 kişi bekliyoruz. Misafirlerimizin çoğu 30–50 yaş arasında. Türkçe pop veya hareketli halk müziği düşünebiliriz. Sanatçının gecenin ana bölümünde yaklaşık bir saat sahnede kalmasını istiyoruz. Şimdilik belirli bir sanatçıya karar vermedik. Bu programa kimler uygun olabilir?” Elinizdeki bilgiler kesin değilse öyleymiş gibi göstermenize gerek yok. “Mekânı henüz seçmedik”, “Tarih bir hafta değişebilir” veya “Davetli sayımız 400 ile 500 arasında olacak” demeniz mevcut durumu daha doğru anlatır.
Beğendiğiniz bir sanatçı için nasıl ilerleyebilirsiniz?
Profilini beğendiğiniz ismi bize gönderirken yanına etkinlik tarihini, şehri ve program türünü de yazın. Bu bilgiler olmadan yalnızca genel bir görüşme yapılabilir; güncel takvim için sanatçı tarafının etkinliği nerede ve ne zaman yapacağınızı bilmesi gerekir. Gelen ilk olumlu cevap, tarihin ayrıldığı anlamına gelmez. “O gün uygun görünüyor” denildikten sonra programın süresi, ekip yapısı ve o etkinlik için geçerli çalışma koşulları konuşulur. Tarihin hangi onay veya ödeme işleminden sonra kesinleşeceği, size gönderilen teklifte açıkça yer almalı. Bu işlem tamamlanmadan yalnızca sözlü görüşmeye dayanarak rezervasyonun kesinleştiğini düşünmeyin.